Studenten presteren niet beter met een master voor de klas

Nieuws
13 nov 2014

Er is geen enkel wetenschappelijk bewijs dat alleen het halen van een mastergraad de docentkwaliteit bevordert. Die conclusie trekt HvA-docent Marga Bron uit haar onderzoek naar de relatie tussen het opleidingsniveau van docenten en de prestaties van studenten, waarmee ze vorige week zelf een mastertitel haalde.

Marga Bron, docent bij de opleiding human resource management van de Hogeschool van Amsterdam, volgde de Master of Evidence Based Innovation in Teaching die wordt verzorgd door het onderzoeksinstituut TIER. Ze haalde vorige week haar masterdiploma met een onderzoek naar de meerwaarde van een mastergraad voor hbo-docenten.

Hbo-docenten verplichten een master te halen, heeft geen nut

Haar eigen opleiding vormde daarbij het onderzoeksterrein. Ze vergeleek de toetsscores van HRM-studenten die in het eerste jaar les hadden van een docent met een mastertitel, met die van studenten die les kregen van een bachelor. Daaruit bleek dat er geen verband is tussen het opleidingsniveau van de docent en de prestaties van studenten.

Docentkwaliteit

Dat is geheel in lijn met internationale onderzoeksresultaten. In de Verenigde Staten en Finland is regelmatig onderzoek gedaan naar de relatie tussen docentkwaliteit en prestaties van studenten. Die studies hebben geen overtuigend bewijs opgeleverd voor de stelling dat docenten met een mastertitel voor betere onderwijsresultaten zorgen.

Brons interesse voor de toegevoegde waarde van de mastergraad voor hbo-docenten ontstond door een uitspraak die Jet Bussemaker deed toen ze nog rector van de Hogeschool van Amsterdam was. “Mevrouw Bussemaker stelde dat een docent altijd een niveau hoger opgeleid moet zijn dan de studenten waaraan wordt lesgegeven. Dat betekent dat alle hbo-docenten een mastergraad moeten hebben. Ik was erg benieuwd waar die opvatting vandaan komt en of die is onderbouwd vanuit onderzoek”, vertelt de HvA-docent.

Professionaliseringsbeleid

De uitspraak van Bussemaker staat niet op zichzelf, ontdekte Bron. De maatregel om hbo-docenten te verplichten om een mastergraad te behalen is in meerdere beleidsdocumenten van de overheid benoemd, zoals onder andere Leerkracht! (2007) en Kwaliteit in Verscheidenheid (2011). In deze beleidsdocumenten wordt niet verwezen naar wetenschappelijk onderzoek, noch is er zelf onderzoek gedaan. Toch zijn er inmiddels al miljoenen euro’s besteed aan het uitvoeren van dit professionaliseringsbeleid.

Bron verzamelde de toetsresultaten van zeven lichtingen HRM-studenten en gegevens over factoren die mogelijk ook invloed hebben op de docentkwaliteit, zoals het aantal jaar leservaring en didactische scholing. Ook voor studentkenmerken die invloed hebben op studieprestaties als leeftijd, geslacht en vooropleiding, corrigeerde ze. Maar er zijn meer factoren die het onderzoek kunnen verstoren.

Zelfselectie

Uit wetenschappelijke literatuur is bekend dat de studieprestaties van klassen kunnen verschillen doordat de beter presterende studenten in één groep terechtkomen. Een verschijnsel dat zich mogelijk ook bij de HRM-opleiding van de HvA voordoet. “Eerstejaars worden bij ons ingedeeld op volgorde van binnenkomst”, vertelt Bron. “Maar ze kunnen daarna onderling wisselen. Zo komen schoolvriendinnen, familieleden en buurtgenoten in één klas terecht.” Als zo’n klas beter presteert dan andere groep hoeft dat niet per se aan de docent te liggen. Het kan ook te maken hebben met zelfselectie.

Om dat effect uit te schakelen experimenteerde de HRM-opleiding vorig studiejaar met het volstrekt willekeurig indelen van de groepen. Studenten werden aselect verdeeld over de twaalf eerstejaarsklassen en mochten daarna niet meer wisselen. Die groepen werden vervolgens weer willekeurig aan twaalf docenten toegewezen die het eerste semester verantwoordelijk zijn voor alle werkcolleges die een klas volgt. Het ging om acht docenten met een academische master en vier bachelordocenten.

Sterke resultaten

Deze interventie maakt de onderzoeksresultaten sterk, omdat het corrigeert voor alle studentkenmerken en docentkenmerken, vindt Bron. “Daardoor meet je het effect van het hebben van een mastergraad zuiverder. Deze aanpak is uniek, het is nog nooit eerder in Nederland gedaan.”

Hoewel de onderzochte groep docenten relatief klein is, zijn de resultaten toch betrouwbaar genoeg om het professionaliseringsbeleid in het hbo ter discussie te stellen, vindt de kersverse master. “In mijn database zitten de toetsresultaten van zeven jaargangen, in totaal ruim 1800 studenten en 37 docenten, waarvan 19 met en 18 zonder mastergraad.”

Speerpunt

Op grond van haar eigen onderzoek en de internationale studies concludeert Bron dat er geen enkel wetenschappelijk bewijs is dat het enkel halen van een mastergraad de docentkwaliteit bevordert. Het heeft volgens haar dus geen nut hbo-docenten te verplichten een mastertitel te halen. “Terwijl dat toch een speerpunt is van het Nederlandse onderwijsbeleid.”

©Hogeronderwijs.nu/Yvonne van de Meent

Het afstudeeronderzoek van Marga Bron is opgenomen in de bundel met 51academische meesterwerken die TIER uitbracht. U kunt de bundel hier downloaden.

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren